In dit stuk geven we een samenvatting van de afgelopen
periode. We willen uiteenzetten hoe we gekomen zijn waar we staan en beantwoorden vragen die gesteld zijn naar aanleiding van de conceptafspraken “werkverdelingsplan”
COA PO dat we vorige week, samen met alle sociale partners, deelden.

We gaan het vooral hebben over de standpunten en de rol
van PO in actie. We kunnen en willen niet praten voor de andere partijen. Helaas
kunnen wij, in het kader van nog lopende onderhandelingen, niet op alle punten
ingaan, of onderdelen uitleggen zoals we zouden willen. Daar vragen we begrip
voor. Dit is inherent aan het onderhandelen en communiceren tijdens dat proces.

Totstandkoming cao

PO in actie neemt voor het eerst deel aan het cao-overleg.
De belangrijkste redenen daarvoor zijn:


Verantwoordelijkheid nemen om te zorgen dat elke
euro die extra in hert regeerakkoord staat, ook bij de leerkrachten en in de
scholen terecht komt;


Informeren van, en zorgen voor inspraak op het
cao-proces door de beroepsgroep zelf;


Een cao die helder is voor alle leerkrachten.

Hiervoor hebben we de volgende stappen ondernomen:

– Mandaat gevraagd om PO in actie als vakbond te
formaliseren en zo als formele partner aan de cao-tafel te schuiven;

– Input gevraagd over algemene aanvliegroute bij het
opstellen van de cao;

Inzetbrief gemaakt o.b.v. input bovenstaande en de
doelen van PO in actie;

– Thema’s van de cao tafel gecommuniceerd;

– Input gevraagd op verschillende thema’s die als eerste
aan bod gaan komen;

– directe input gevraagd via jullie om mbv focusgroepen
te werken aan hernieuwde en geactualiseerde functiebeschrijvingen voor het vak
Leraar PO;

– Eerste thema conceptafspraken (werkverdelingsplan)
gedeeld en vragen beantwoord;

– Live-stream met toelichting conceptafspraken en
mogelijkheid om vragen te stellen;

– Poll gelanceerd op thema om te kijken of er draagvlak
is, met mogelijkheid om vragen te stellen.

PO in actie – lijn

De ingeslagen weg van PO in actie: veel communicatie en
inspraak en inzetten op de leerkracht in pole-position, kwam eerder al tot
uiting bij de presentatie van het werkdrukakkoord. In dit akkoord is het
schoolteam verantwoordelijk voor de besteding van de vrijgekomen gelden.
Hiervoor is een proces beschreven dat gevolgd moet worden en waar ook op
geëvalueerd gaat worden. Je bepaalt als team zélf hoe de werkdruk op jouw
school verminderd kan worden.

Deze lijn trekken we door bij de cao-onderhandelingen. We
communiceren veel eerder dan er ooit gedaan is tijdens een cao-traject, juist
om de fiasco’s die we in het verleden hebben meegemaakt (40-urige werkweek,
basismodel, overlegmodel etc.) te voorkomen. Deze voorbeelden werden niet
gedragen door de leerkrachten en zorgden voor veel frustratie bij
implementatie. Tijd voor verandering dus.

Een groot probleem voor PO in actie met de huidige cao is
het enorme boekwerk dat de cao nu is. Alles is dichtgetimmerd, wat misschien
voor een kleine minderheid heel prettig is, maar waar de overgrote meerderheid
last van heeft. Bijna niemand weet wat er precies in staat. Bij een conflict
wordt de cao erbij gepakt en zelfs dan worden regels op verschillende manieren
geïnterpreteerd. Dit doet wat ons betreft geen recht aan het instrument dat de
cao ook kan zijn; een document dat wat ons betreft dienend hoort te zijn voor
de sector en de professionele ruimte in die sector, in plaats van leidend.

Draagvlak

De twee vragen die wij stelden naar aanleiding van de
conceptafspraken van het werkverdelingsplan waren:

Kun je je vinden in
de afspraak dat het team het voortouw neemt bij het opstellen van het
werkverdelingsplan in de school en zo de professionele ruimte wordt benut?’

Kun je je vinden in
de richting waarin sociale partners afspraken willen maken over hoe het werk op
de school verdeeld wordt?’

Op beide vragen is tot nu toe met meer dan 90% ‘JA’
geantwoord. Dit geeft ons het vertrouwen dat we de juiste richting hebben
gekozen. Het bevestigt ook ons beeld dat we recht doen aan onze inzetbrief,
waar we in een peiling eveneens goedkeuring van meer dan 90% van de stemmers
kregen.

Vragen

Naast dat een overgrote meerderheid positief heeft
gereageerd waren er ook een aantal kritische vragen en opmerkingen. Ondanks dat
dit een smaldeel betreft, gaan we er wel op in. Op onze facebookgroep deden we
dit overigens al met een livestream en het beantwoorden van vragen in de
community. Zoals eerder gemeld kunnen we niet overal inhoudelijk op reageren
omdat de onderhandelingen nog bezig zijn. Toch willen we proberen een aantal
zaken te verduidelijken.

In onze inzetbrief schrijven we het volgende: ‘PO in actie gaat voor een cao die
professionele ruimte biedt aan de gehele onderwijssector. Een cao die
horizontale en verticale samenwerking, de professionele dialoog en collectieve
autonomie als kernwaarden herbergt.”

Wil je de professionele dialoog en collectieve autonomie
stimuleren, zul je sommige zaken moeten
loslaten. En daar wringt het soms bij sommigen. Laten we eerst wat zorgen
wegnemen.

Onder de conceptafspraken die we nu gecommuniceerd hebben,
ligt een meer uitgebreide cao-tekst, waarin ook de individuele rechten beter
beschreven worden. We hebben in het afgelopen jaar echter wel een
koerswijziging ingezet als sector waarbij de leerkracht zelf aan het roer gaat
staan (zie de opkomst van PO in actie en het werkdrukakkoord). Deze
koerswijziging is nu terug te vinden in de conceptafspraken die we gedeeld
hebben en dat was de bedoeling.

We willen er ook geen doekjes om winden; deze koerswijziging betekent een andere rol
voor de leerkracht en het team en een andere rol voor de cao. Dat zal misschien
wennen zijn, maar er is het afgelopen jaar veel gebeurd
dat bij gaat dragen aan het succes van deze cao. De massale opstand in
het PO heeft meer gedaan dan alleen de politieke agenda bewerken. Er is een
professionele ontwikkeling gaande waar we vol op moeten inzetten. Leerkrachten
zijn aangehaakt en volgen de ontwikkelingen op de voet. Een groot deel van de
leerkrachten weet nu al welke stappen er straks in hun team genomen moeten worden
als de cao van kracht wordt. Een unicum.

Het is nu al wennen voor sommigen. Zo schreef lerarenvereniging Sint Bonaventura een stuk met kanttekeningen, waar we graag op reageren.

De nieuwe cao gaat uit van de professionele dialoog en de
kracht van het schoolteam om uitdagingen en problemen in gezamenlijkheid aan te
pakken. Een cao is volgens ons niet alleen bedoeld om verstoorde werkrelaties
nog enigszins te redden, maar moet sturing geven aan de dialoog in scholen. In
scholen waar het goed gaat en in scholen waar het minder goed gaat. Een
verstoorde werkrelatie is met geen enkele cao op te lossen. Die problematiek
vraagt echt om andere maatregelen. In het stuk van Bonaventura staan zoveel
beren op de weg dat het haast onmogelijk wordt de weg nog enigszins te zien. We
kunnen bij deze al aangeven dat, als je de cao niet gaat zien als een nieuw in
te zetten instrument, maar enkel denkt vanuit tegenstrijdige belangen tussen
werkgever-werknemer (of directie vs leerkrachten), het niet gaat werken. Op een
flink aantal van de kanttekeningen in dit stuk (terugkomdagen, inhoud van het
werkverdelingsplan, plaats- en tijdgebonden uren, besluitvorming
werkverdelingsplan) kunnen we hetzelfde antwoord geven: dat bepaal je dus samen
met het team. We gaan, zoals al vermeld in onze inzetbrief, uit van de
collectieve autonomie.

Wanneer dit werkverdelingsplan er ligt, kunnen er vervolgens met de individuele werknemer
afspraken worden gemaakt. Er worden echt nog individuele rechten beschreven in
de uiteindelijke tekst, maar het werkverdelingsplan gaat daaraan vooraf.

Wij begrijpen dat er situaties zullen ontstaan die nadelig
zijn voor een individuele leerkracht, maar die ontstaan er nu ook. De huidige én
de nieuwe cao kunnen helpen om zulke situaties op te lossen, maar willen we
echt verandering teweeg brengen dan moeten we echt een andere kant op gaan.
Hier zijn we zelf bij, we moeten dit zelf doen.